Δημήτρης Λαγός - Ὀμ. καθηγητὴς Πανεπιστημίου Αἰγαίου
Παρασκευὰς (π. Ἰσίδωρος) Τσόρβας – Δρ. Πανεπιστημίου Αἰγαίου

Τὸ θρησκευτικὸ προσκύνημα ὡς τουριστικὴ ἐμπειρία – ἡ περίπτωση τῆς Ἀρκαδίας

Εἰσαγωγή

Ὡς θρησκευτικὸ τουρισμὸ μποροῦμε νὰ ὁρίσουμε τὴν ἀνθρώπινη μετακίνηση ποὺ ἔχει ὡς σκοπὸ τὴν ἀναζήτηση ἀλλὰ καὶ τὴν ἀνακάλυψη τῆς θρησκευτικῆς ἐμπειρίας. Ἡ θεμελιώδης ἀφετηρία γιὰ τὴ διενέργεια τοῦ θρησκευτικοῦ τουρισμοῦ εἶναι τὸ θρησκευτικὸ κίνητρο, τὸ ὁποῖο στὴ διάρκεια τοῦ ταξιδιοῦ μπορεῖ νὰ συνδυαστεῖ καὶ μὲ ἄλλα κίνητρα ἢ δραστηριότητες τοῦ τουριστικοῦ φαινομένου.

Ὁ θρησκευτικὸς τουρισμὸς περιλαμβάνει τὶς ἐπισκέψεις σὲ τοποθεσίες μεγάλης θρησκευτικῆς σημασίας, τὴν παρακολούθηση ἱερῶν ἀκολουθιῶν, τελετῶν καὶ λιτανειῶν, ὅπως καὶ τὴν ἐκπλήρωση ταμάτων (Λαγός, 2018: 71, Θεοτοκᾶτος –Θεοδωροπούλου, 2019). Πιὸ συγκεκριμένα, θὰ ἐντοπίζαμε στὸν θρησκευτικὸ τουρισμὸ θέματα, ὅπως εἶναι ἡ ἐπίσκεψη τοπικῶν, περιφερειακῶν, ἐθνικῶν καὶ διεθνῶν θρησκευτικῶν κέντρων, τὰ ὁποῖα ἔχουν μεγάλη σημασία γιὰ τὸ θρησκευτικὸ συναίσθημα καὶ τὴν πίστη σὲ κάθε της μορφὴ καὶ ἐκδοχή.

Εἰδικότερα, ὁ προσκυνηματικὸς τουρισμὸς ἢ οἱ ἱερὲς ἀποδημίες, ὅπως Συνήθως ὀνομάζεται στὴ θεολογικὴ βιβλιογραφία, εἶναι ἕνα πανάρχαιο εἶδος μετακίνησης τῶν πιστῶν ἀπὸ τὸν ἕνα τόπο στὸν ἄλλο, ποὺ χαρακτηρίζει ὅλες τὶς μεγάλες θρησκεῖες καὶ ἰδίως τὶς ἀβρααμικὲς θρησκεῖες. Οἱ προσκυνητὲς καὶ οἱ τουρίστες εἶναι ὁμάδες ποὺ βρίσκονται στὸ ἴδιο συνεχές, ὅπου οἱ μὲν εἶναι στὴ μία ἄκρη καὶ οἱ ἄλλοι στὴν ἄλλη ἄκρη. Στὸ ἐνδιάμεσο αὐτοῦ τοῦ συνεχοῦς ὑπάρχουν ἄπειρες δυνατότητες/πιθανότητες ἱερῶν-κοσμικῶν συνδυασμῶν. Κατὰ συνέπεια, ὁ θρησκευτικὸς τουρισμὸς καὶ ἡ θρησκευτικὴ παράδοση βρίσκονται στὴ μέση αὐτοῦ τοῦ συνεχοῦς. Αὐτὸ δίνει μία ἀπάντηση στὶς ὅποιες ἀναλύσεις ἔχουν δοθεῖ ἀναφορικὰ μὲ τὴν ἀντιθετικὴ ἢ συνδυαστικὴ καὶ συμβιωτικὴ σχέση μεταξὺ τοῦ προσκυνήματος καὶ τοῦ καθαρὰ ἐμπορικοῦ τουρισμοῦ. Μπορεῖ νὰ ξεκινήσει ἕνα ταξίδι ὡς ἕνα ἀκόμη τουριστικὸ προϊὸν καὶ νὰ καταλήξει σὲ αἴσθηση τῆς θρησκευτικῆς, προσκυνηματικῆς ἐμπειρίας ἤ, ἀπὸ τὴν ἄλλη, τὰ προσκυνηματικὰ ταξίδια ἔχουν πολλὲς ἀπὸ τὶς ὀργανωτικὲς καὶ λειτουργικὲς διαστάσεις τῶν ἁπλῶν τουριστικῶν ταξιδιῶν. Ἄλλωστε, ὁ ἐξατομικευμένος «μαζικὸς τουρίστας» εἶναι μία παραλλαγὴ τοῦ προγραμματισμένου τουρίστα, καθὼς θέλει νὰ ἔχει ἕνα μεγαλύτερο ἔλεγχο τοῦ ἐλεύθερου χρόνου καὶ τῶν ἐπιλογῶν του στὸ ταξίδι. Ξεκινᾶ καὶ αὐτὸς ἀπὸ ἕνα κλίμα/περιβάλλον οἰκειότητας, ὅμως «ἀνοίγεται» σὲ περισσότερες ἐξωτερικὲς προκλήσεις καὶ ἀπρόοπτα τοῦ ταξιδιοῦ. Αὐτὸ τὸ «ἄνοιγμα» μπορεῖ νὰ τὸν φέρει κοντὰ καὶ στὴ θρησκευτικὴ βίωση (Τσόρβας[1], 2024). …

=====

Συνέχεια τῆς παρούσης ἐργασίας, στὸ κάτωθι PDF. Copy and paste

https://opsarion.gr/images/gallery/lagos.tsorvas.pdf

Arcadians.gr